İntihal ve Yapay Zeka Politikası

İntihal ve Yapay Zeka Politikası

İntihal ve Yapay Zekâ Kullanım Politikası

(Plagiarism and Artificial Intelligence Policy)

1. Genel İlkeler

Journal of Management and Educational Sciences (JMEDUSCI), akademik dürüstlük, araştırma etiği ve bilimsel güvenilirlik ilkelerini yayın süreçlerinin temel unsuru olarak benimsemektedir.

Dergiye gönderilen tüm çalışmalar; intihal, öz intihal (self-plagiarism), uygunsuz benzerlik, telif hakkı ihlalleri ve üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin etik ilkeler bakımından değerlendirilmektedir.

JMEDUSCI, bu süreçlerde Committee on Publication Ethics (COPE), DOAJ Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing, ICMJE ve ilgili uluslararası yayıncılık standartlarını esas almaktadır.


2. Benzerlik (İntihal) Kontrolü

Dergiye gönderilen tüm makaleler editöryal ön değerlendirme aşamasında benzerlik tespit yazılımları kullanılarak incelenmektedir.

Benzerlik raporunun;

  • iThenticate
  • Turnitin (uygun durumlarda)
  • İntihal.Net

gibi güvenilir yazılımlardan alınması önerilmektedir.

Genel benzerlik oranının %20'yi geçmemesi beklenmektedir.

Ancak yalnızca toplam benzerlik oranı değil;

  • tek kaynaktan yüksek benzerlik,
  • ardışık uzun metin benzerlikleri,
  • uygun olmayan alıntılar,
  • kaynak göstermeden yapılan aktarmalar

da editör tarafından ayrıca değerlendirilmektedir.


3. Kabul Edilmeyen Etik İhlaller

Aşağıdaki durumlar yayın etiği ihlali olarak değerlendirilir:

  • İntihal (Plagiarism)
  • Öz intihal (Self-plagiarism)
  • Veri uydurma (Fabrication)
  • Veri çarpıtma (Falsification)
  • Mükerrer yayın (Duplicate publication)
  • Dilimleme (Salami publication)
  • Kaynak göstermeden alıntı yapılması
  • Uydurma veya doğrulanamayan kaynakların kullanılması
  • Başkasına ait fikir, tablo, şekil veya görsellerin izinsiz kullanılması

Etik ihlal tespit edilen çalışmalar hakem değerlendirme sürecine alınmadan reddedilir.

Yayın sonrasında etik ihlal tespit edilmesi hâlinde COPE ilkeleri doğrultusunda gerekli düzeltme veya geri çekme işlemleri uygulanır.


4. Tez ve Bildiriden Üretilen Çalışmalar

Yüksek lisans veya doktora tezlerinden üretilen çalışmalar değerlendirmeye kabul edilebilir.

Ancak yazarlar;

  • çalışmanın tezden üretildiğini,
  • tezin adı,
  • üniversitesi,
  • yılı

bilgilerini başvuru sırasında Yazar Bilgi Formunda belirtmek zorundadır.

Benzer şekilde;

kongre, sempozyum veya çalıştaylarda sunulan bildirilerden genişletilerek hazırlanan çalışmalar için de bildirinin adı, etkinliği ve tarihi açıkça belirtilmelidir.


5. Yapay Zekâ Kullanımı

JMEDUSCI, üretken yapay zekâ araçlarının akademik çalışmalarda sorumlu ve şeffaf kullanımını desteklemektedir.

Yazarlar;

  • ChatGPT
  • Gemini
  • Claude
  • Microsoft Copilot
  • Perplexity
  • DeepSeek
  • GitHub Copilot
  • Grammarly AI
  • Paperpal
  • Writefull

ve benzeri yapay zekâ sistemlerini;

  • dil düzenleme,
  • yazım kontrolü,
  • kod geliştirme,
  • istatistiksel programlama desteği,
  • metin düzenleme

amacıyla kullanabilirler.


6. Yapay Zekâ Kullanımının Beyanı

Makalenin hazırlanma sürecinde üretken yapay zekâ araçlarından yararlanılmışsa bu durum makalenin sonunda aşağıdaki başlık altında açıkça belirtilmelidir.

Yapay Zekâ Kullanım Beyanı (Artificial Intelligence Disclosure Statement)

Örnek:

Bu çalışmada dil düzenlemesi amacıyla ChatGPT (OpenAI) kullanılmıştır. Yapay zekâ tarafından oluşturulan içerikler yazarlar tarafından doğrulanmış ve bilimsel sorumluluk tamamen yazarlara aittir.


7. Yapay Zekâ Yazar Olamaz

Üretken yapay zekâ sistemleri;

  • yazar,
  • ortak yazar,
  • sorumlu yazar

olarak gösterilemez.

Yapay zekâ sistemleri;

  • telif hakkına sahip değildir,
  • etik sorumluluk üstlenemez,
  • çıkar çatışması beyanında bulunamaz.

Bu nedenle yalnızca gerçek kişiler yazar olarak kabul edilir.


8. Yapay Zekâ ile Oluşturulan İçerik

Yazarlar;

yapay zekâ tarafından oluşturulan tüm içeriklerin doğruluğunu kontrol etmekle yükümlüdür.

Yapay zekâ tarafından oluşturulan;

  • yanlış bilgiler,
  • uydurma kaynaklar,
  • doğrulanmamış veriler,
  • hatalı analizler

yayın etiği ihlali kapsamında değerlendirilir.


9. Hakemler ve Editörler İçin Yapay Zekâ Kullanımı

Hakemler ve editörler;

değerlendirme amacıyla kendilerine gönderilen yayımlanmamış makaleleri herhangi bir üretken yapay zekâ sistemine yükleyemez.

Hakemlik sürecinde elde edilen bilgiler gizlidir ve üçüncü taraf sistemlerle paylaşılamaz.


10. Son Hükümler

JMEDUSCI, intihal veya yapay zekâ kullanımına ilişkin etik ihlal tespit etmesi durumunda;

  • makaleyi reddetme,
  • düzeltme isteme,
  • değerlendirme sürecini durdurma,
  • makaleyi geri çekme,
  • gerektiğinde yazarın bağlı bulunduğu kurumu bilgilendirme

haklarını saklı tutar.

Bu politika, bilimsel dürüstlüğü ve yayın etiğini korumak amacıyla gerektiğinde güncellenebilir.