Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) Süreç Etkinliği ve Hizmet Sürekliliği Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

The purpose of this study is to develop a valid and reliable measurement tool to evaluate the contribution of Hospital Information Management Systems (HIMS) to process efficiency and service continuity in healthcare based on employees’ experiences. Conducted as a quantitative and methodological scale development study, the research sample consisted of 247 medical secretaries working at a public hospital in Istanbul who actively use HIMS. During the scale development process, six conceptual content areas were identified in line with the relevant literature: service continuity, regularity of process flow, time efficiency, access to and continuity of information, error reduction and safety, and interdepartmental process alignment. An initial pool of 24 items was then created. Exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were used to examine construct validity, while Cronbach’s alpha coefficient and corrected item-total correlations were used to assess reliability. The EFA results indicated that the scale exhibited a dominant single-factor structure, and following the item reduction process, a final 12-item version was obtained. In the final model, the standardized factor loadings ranged from .70 to .94. The fit indices obtained from the CFA were χ²(54) = 179.86, χ²/df = 3.33, RMSEA = .06, NFI = .95, NNFI = .94, CFI = .95, IFI = .95, and SRMR = .035, indicating that the single-factor structure showed an acceptable level of fit with the data. The scale’s Cronbach’s alpha internal consistency coefficient was .972, while the corrected item-total correlations ranged from .688 to .919. The findings indicate that the 12-item HIMS Process Efficiency and Service Continuity Scale is a valid measurement tool with high internal consistency that can be used to assess employees’ perceptions of the contribution of HIMS to daily service processes.

Bu araştırmanın amacı, Hastane Bilgi Yönetim Sistemlerinin (HBYS) sağlık hizmetlerindeki süreç etkinliği ve hizmet sürekliliğine katkısını çalışanların deneyimleri üzerinden değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Nicel ve metodolojik ölçek geliştirme çalışması olarak yürütülen araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul'da bir devlet hastanesinde görev yapan ve HBYS'yi aktif olarak kullanan 247 tıbbi sekreter oluşturmuştur. Ölçek geliştirme sürecinde ilgili literatür doğrultusunda hizmetin kesintisizliği, süreç akışının düzenliliği, zaman etkinliği, bilgiye erişim ve süreklilik, hata azaltma ve güvenlik ile birimler arası süreç uyumu olmak üzere altı kavramsal içerik alanı belirlenmiş ve başlangıçta 24 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Yapı geçerliğinin incelenmesinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA), güvenirliğin değerlendirilmesinde ise Cronbach alfa katsayısı ve düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları kullanılmıştır. AFA sonucunda ölçeğin baskın tek faktörlü bir yapı gösterdiği belirlenmiş ve madde azaltma süreci sonunda 12 maddelik nihai forma ulaşılmıştır. Nihai modelde standartlaştırılmış faktör yükleri .70 ile .94 arasında değişmiştir. DFA sonucunda elde edilen uyum indeksleri χ²(54)=179.86, χ²/df=3.33, RMSEA=.06, NFI=.95, NNFI=.94, CFI=.95, IFI=.95 ve SRMR=.035 olarak bulunmuş ve tek faktörlü yapının veriyle kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiği belirlenmiştir. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı .972, düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları ise .688–.919 arasında bulunmuştur. Bulgular, 12 maddelik HBYS Süreç Etkinliği ve Hizmet Sürekliliği Ölçeği'nin HBYS'nin günlük hizmet süreçlerine katkısına ilişkin çalışan algılarının değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve yüksek iç tutarlılığa sahip bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.